Prvo i osnovno obrazovanje

Piše: dr Mersada Nuruddina Agović

Prvo i osnovno obrazovanje narod je kroz islamsko-bošnjačku povijest sticao u ustanovama koje zovemo mektebima (mejtefima). Riječ ‘mekteb’ nastala je od arapske riječi ‘ketebe’, što znači ‘pisati’. U prvom periodu najčešći naziv bio je ‘bejtu-l-ilm’ (kuća znanja) i ‘bejtu-t-ta’lim’ (kuća pouke), što će kasnije biti zamijenjeno nazivom ‘mekteb’ ili ‘sibjan mekteb’ (škola za djecu). U njima se učilo arapsko pismo iz početnica –sufara ili elif-ba sufara. Sibjan mekteb bila je islamska osnovna škola koja nije imala utvrđenog nastavnog plana i propisanog broja nedjeljnih sati, a obično se otvarala u selima, gdje nisu postojali uslovi za rad mekteb-ibtidaije. Mekteb ibtidaija bila je trogodišnja islamska škola koja je imala propisan nastavni plan i određen broj nastavnih sati sedmično. Ruždije su bile škole u kojima se sticalo srednje obrazovanje poslije osnovnog. Ta vrsta obrazovanja bila je neophodna za pohađanje visoke škole. Od 1869. godine ruždije su pripojene školama zvanim idadije.

Mektebi u Novom Pazaru bili su građeni u haremima džamija, u okviru kompleksa medresa i džamija ili kao samostalni objekti u mahalama. U 15. i 16. stoljeću funkcionirali su: Gazi Isa-begov mekteb pored Isa-begove džamije, mekteb kod Altun-alem džamije, Derviš-begov mekteb koji se nalazio pored Hasan Čelebijine džamije, Sinan-begov mekteb pored istoimene džamije, Ishakov mekteb pored Ak Iljazove džamije, mekteb pored Iskender-subašine džamije, Hajrudinove džamije, Huseinov mekteb, mektebi pored Čalap Verdi, Iskender Čelebijine, Kurd Čelebijine džamije, Melajske džamije, zatim, u mesdžidu Murata subaše, u mahali Mentešelu Alije i dr. Djeca su podučavana Kur'anu a.š., hadisu i prirodnim naukama. Kada bi naučili učiti Kur'an, organizirala bi se svečanost hatme. Danas, također, u više džamija odvija se mektebska pouka.
Mektebske ustanove ‘Revda’ (Reuda) i ‘Vildan’ (Wildan) veoma uspješno djeluju u okviru Mešihata Islamske zajednici u Srbiji i bilježe zapažene rezultate. U njima se bošnjačka djeca odgajaju po propisima vjere islama i uče o svojoj vjeri, kulturi i tradiciji na maternjem bosanskom jeziku. Mektebi Revda i Vildan prepoznatljivi su po stručnom kadru koji na najbolji način prenosi znanje svojim polaznicima. Rad u mektebima podijeljen je u nekoliko grupa: jaslice od 1-3 godine, grupa od 3 godine do predškolskog doba, predškolska grupa i školska grupa koja pohađa nastavu u okviru školskog mekteba ‘Vildan’. Ove mektebske ustanove nazivaju se još i ‘dječijim centrima’ kao što je, na primjer, Dječiji centar ‘Reuda’ u Rožajama.

Prikaži više

Povezani članci

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *

Detektovan Adbloker (dodatak koji blokira reklame)

Molimo vas podržite nas tako što ćete ugasiti Adbloker