Prvo i osnovno obrazovanje

Piše: dr Mersada Nuruddina Agović

Prvo i osnovno obrazovanje narod je kroz islamsko-bošnjačku povijest sticao u ustanovama koje zovemo mektebima (mejtefima). Riječ ‘mekteb’ nastala je od arapske riječi ‘ketebe’, što znači ‘pisati’. U prvom periodu najčešći naziv bio je ‘bejtu-l-ilm’ (kuća znanja) i ‘bejtu-t-ta’lim’ (kuća pouke), što će kasnije biti zamijenjeno nazivom ‘mekteb’ ili ‘sibjan mekteb’ (škola za djecu). U njima se učilo arapsko pismo iz početnica –sufara ili elif-ba sufara. Sibjan mekteb bila je islamska osnovna škola koja nije imala utvrđenog nastavnog plana i propisanog broja nedjeljnih sati, a obično se otvarala u selima, gdje nisu postojali uslovi za rad mekteb-ibtidaije. Mekteb ibtidaija bila je trogodišnja islamska škola koja je imala propisan nastavni plan i određen broj nastavnih sati sedmično. Ruždije su bile škole u kojima se sticalo srednje obrazovanje poslije osnovnog. Ta vrsta obrazovanja bila je neophodna za pohađanje visoke škole. Od 1869. godine ruždije su pripojene školama zvanim idadije.

Mektebi u Novom Pazaru bili su građeni u haremima džamija, u okviru kompleksa medresa i džamija ili kao samostalni objekti u mahalama. U 15. i 16. stoljeću funkcionirali su: Gazi Isa-begov mekteb pored Isa-begove džamije, mekteb kod Altun-alem džamije, Derviš-begov mekteb koji se nalazio pored Hasan Čelebijine džamije, Sinan-begov mekteb pored istoimene džamije, Ishakov mekteb pored Ak Iljazove džamije, mekteb pored Iskender-subašine džamije, Hajrudinove džamije, Huseinov mekteb, mektebi pored Čalap Verdi, Iskender Čelebijine, Kurd Čelebijine džamije, Melajske džamije, zatim, u mesdžidu Murata subaše, u mahali Mentešelu Alije i dr. Djeca su podučavana Kur’anu a.š., hadisu i prirodnim naukama. Kada bi naučili učiti Kur’an, organizirala bi se svečanost hatme. Danas, također, u više džamija odvija se mektebska pouka.
Mektebske ustanove ‘Revda’ (Reuda) i ‘Vildan’ (Wildan) veoma uspješno djeluju u okviru Mešihata Islamske zajednici u Srbiji i bilježe zapažene rezultate. U njima se bošnjačka djeca odgajaju po propisima vjere islama i uče o svojoj vjeri, kulturi i tradiciji na maternjem bosanskom jeziku. Mektebi Revda i Vildan prepoznatljivi su po stručnom kadru koji na najbolji način prenosi znanje svojim polaznicima. Rad u mektebima podijeljen je u nekoliko grupa: jaslice od 1-3 godine, grupa od 3 godine do predškolskog doba, predškolska grupa i školska grupa koja pohađa nastavu u okviru školskog mekteba ‘Vildan’. Ove mektebske ustanove nazivaju se još i ‘dječijim centrima’ kao što je, na primjer, Dječiji centar ‘Reuda’ u Rožajama.

Prikaži više

Slični članci

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

AdBlocker detektovan.

Podržite nas tako što ćete ugasiti AdBlocker. Na portalu se nalaze samo reklame Google Adsense-a i reklame koje sami kreiramo. Ne brinite za sigurnost vašeg računara. Hvala.