Prvu džamiju na Balkanu izgradili su imigranti iz Halepa 1289. godine

Prvi kontakti Balkana sa islamom desili su se dolaskom Turaka, ali ne Osmanlija potkraj 14. i tokom 15. stoljeća, što je prva asocijacija na pomen islama i Balkana, već mnogo ranije. Muhamed Hadžijahić spominje da su u okolini Mostara pronađeni novčići iz perioda halife Mervana II (745-750), novac je u Bosnu dospio posredstvom arapskih trgovaca, koji su uveliko trgovali po Mediteranu, a u to doba, Dubrovnik je bio itekako važan trgovački centar. Dubrovčani su bili vični trgovci, pa su ih Osmanlije zatekli duž rijeke Drine u srednjovjekovnim gradovima poput: Srebrenice, Zvornika i današnjih predijela Tuzle.

Tako su, moguće, zarad trgovačke rute sa Dubrovnikom, u kosovskom selu Mlike 1289. godine, stotinu godina prije Kosovske bitke, doseljenici i zanatlije iz sirijskog grada Halepa, izgradili najstariju džamiju na Balkanu – Hadži Husejnovu džamiju. Na kamenoj ploči i tarihu ispisanom na arapskom jeziku, navodi se da je džamija izgrađena 1289. godine, a renovirao ju je 1822. godine Ahmed al-Aga.

Prema historijskim saznanjima, porodica al-Aga je u periodu od 1095. godine u potrazi za boljim životom dospjela do Kosova, a obzirom da je riječ o velikoj porodici, povremeno su se u određenim intervalima naseljavali u južnim dijelovima Kosova, a nakon što su se prilagodili novoj sredini i odlučili da će tu i dugoročno ostati, 1289. godine su izgradili džamiju.

U narodnim predanjima i dokumentima vjeruje se da su doseljenici mahom bili iz provincije i grada Halepa, njihovi današnji potomci još čuvaju porodično ime Halepovci (Aljabakovci) i ima ih u Mlikama, Kruševu, Dragašu i Restelici. Također, njihove potomke moguće je pronaći i u Prizrenu, gdje su kovači i zanatlije. Ima ih i u drugim dijelovima Kosova i Makedonije. Postojanje pojedinih zanata u Gori (puškarski i kovački) dovodi se u vezu sa ovim porodicama.

Dokument iz 1995. godine u kojem se govori o iseljenicima iz Halepa, koji su se nastanili na Kosovu.

Kao potvrda ove teze je i dokument koji su muslimani ovog mjesta dobili iz Damaska 1995. godine od Ministarstva Vakufa Sirijske Arapske Republike, a koji u prevodu glasi :

“Mi, Muftijstvo Okruga Halep, u Arapskoj Sirijskoj Republici, potvrđujemo da je porodica al-Aga jedna čuvena i drevna porodica, čijih je nekoliko članova iselilo 1095. godine, a njihovo iseljavanje je nastavljeno do 1291. godine, gdje su izgradili i džamiju u njihovom selu Mlike, da im bude mjesto za obavljanje vjerskih obreda. Na osnovu toga, ova džamija je zaista vlasništvo ovih porodica, odnosno, arapskih muslimanskih iseljenih porodica i nije od osmanlijskih građevina. Mi potvrđujemo njihovo vlasništvo i molimo nadležne da im u tome pomognu.”

Džamija je u toku burne historije Kosova dva puta spaljivana, ali su mještani kamenu ploču sa arapskim natpisom brižljivo čuvali, krijući je po tavanima i raznim skrovištima, na taj način sačuvano je rijetko i velom tajne obavijeno saznanje da su prvu džamiju na Balkanu sagradili seldžučki doseljenici iz Halepa, stotinu godina prije Kosovske bitke.

Piše: Resul S. Mehmedović / saff.ba

Prikaži više

Slični članci

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

AdBlocker detektovan.

Podržite nas tako što ćete ugasiti AdBlocker. Na portalu se nalaze samo reklame Google Adsense-a i reklame koje sami kreiramo. Ne brinite za sigurnost vašeg računara. Hvala.